Cảnh giác: Biến yến trắng thành yến huyết từ phân hữu cơ và màu sắc của yến huyết

Yến huyết được cho là có nhiều giá trị dinh dưỡng hơn yến trắng. Việc thu hoạch được yến huyết cũng rất khó khăn. Do đó, trên thị trường giá trị của yến huyết cao hơn gấp nhiều lần yến trắng. Mỗi ký yến huyết có giá lên tới hàng trăm triệu đồng. Vì lợi nhuận, nhiều tư thương không ngừng tìm cách biến yến trắng thành yến huyết để trục lợi từ người tiêu dùng. Một trong số đó là phương pháp sử dụng phân hữu cơ.  

Yến trắng được “hô biến” thành yến huyết từ phân hữu cơ

Để tạo ra yến huyết, trước hết người ta sẽ xịt nước lên các yến sào trắng cho ẩm. Sau đó, những yến sào này sẽ được sắp chồng lên nhau vào trong thùng xốp. Một lớp phân hữu cơ sẽ được rải lên trên. Những thùng xốp này sau đó sẽ được chôn dưới đất trong khoảng 2 tháng. Trong thời gian này, các phân tử NH3 trong phân hữu cơ sẽ phản ứng với oxy trong không khí, tạo thành Nitrit, yến sào bị lên men sẽ dần chuyển sang màu hồng. Nếu tăng thời gian ủ thêm 1 tháng, màu sắc yến sào sẽ hoàn toàn biến sang màu đỏ. Như vậy, người sản xuất đã thu được những những yến sào huyết giống thật đến kinh ngạc. Một cách khác để biến yến trắng thành yến huyết là những nhà nuôi yến sẽ không vệ sinh nơi yến làm tổ.

Trên tường có dính phân chim và NH3. Phản ứng oxy hóa khiến cho chân yến sào hóa đỏ. Dần dần, màu đỏ sẽ lan ra toàn tổ và thu được yến huyết. Với cách này, nếu lỡ bị kiểm tra, tư thương sẽ chối rằng yến huyết nhà họ là thật, hoàn toàn không bị nhuộm màu hay có tác động nào lên tổ yến. Lượng nitrit trung bình trong yến huyết giả cao gấp nhiều lần tiêu chuẩn an toàn. Do vậy người ăn phải những yến huyết này sẽ tăng nguy cơ bị ung thư. Kết cục là người tiêu dùng “tiền mất tật mang” mà người bán lại chẳng vấn đề gì, còn thu được lợi nhuận lớn.

Hướng dẫn cách chọn lựa yến huyết thô chất lượng tốt để mang lại hiệu quả

  Yến huyết có màu đỏ đặc trưng, có giá trị cao nhất trong các loại yến sào. Yến huyết thật có màu sắc tự nhiên, vân yến nổi rõ. Bề mặt huyết yến sần sùi cho chịu ảnh hưởng của thời tiết tự nhiên. Nếu tổ càng sần sùi, màu sắc càng đậm thì tổ càng già, càng chất lượng. Yến huyết thật nguồn gốc tự nhiên sẽ có hương muối biển, ngâm nước lâu mới nở. Nếu là yến huyết giả có nhuộm oxit sắt sẽ hóa màu đen khi gặp nước trà. Huyết yến là loại yến sào có màu đỏ, có giá cao nhất trong số các màu vì số lượng rất ít. Màu yến rất tự nhiên, vân yến nổi rõ. Yến sào giả nhuộm phẩm màu sẽ phai màu khi ngâm trong nước. Còn yến sào thật vẫn giữ nguyên màu sắc dù đem nấu chín.

Cách chọn mua yến sào nguyên chất

Nếu bạn ít hiểu biết về yến sào, hãy mua yến thô. Bởi yến sào tinh chế thường được làm giả bằng rất tinh vi, khó có thể nhận biết. Sau đây là một số mẹo nhận biết yến sào nguyên chất:

• Yến sào nguyên chất thường có mùi tanh và màu sắc tự nhiên, tai yến nguyên vẹn. Yến sào không bị độn thêm yến vụn. Yến ngâm trong nước không tan ra, nước ngâm yến không bị vẩn đục.

• Yến nguyên chất có thân dày, tròn, vẫn còn nguyên tổ, trên tổ còn dính lông yến và tạp chất khác.

• Yến sào giả chủ yếu được làm bằng tinh bột nên sẽ chuyển màu xanh khi tiếp xúc iot. Yến thật thì không.

• Yến giả khi đun sôi sẽ phát ra mùi khó chịu do sự sinh ra Na2CO3. Sợi yến giả đốt cháy sẽ bị vón cục.

• Bạn cũng có thể kiểm tra yến sào thật giả bằng giấy quỳ. Yến sào giả có tính axit do pH=5 trong khi yến sào thật lại có độ pH=7.

Với nhiều thủ đoạn biến yến trắng thành yến huyết hết sức tinh vi, người tiêu dùng cần cẩn trọng trong việc lựa chọn yến sào cho bản thân và gia đình. Từ thời vua chúa, Yến sào được coi là món ăn cao lương mỹ vị, quý hiếm. Qua thời gian, giá trị của yến sào ngày càng được chứng minh nhiều hơn không chỉ về mặt dinh dưỡng mà cả về mặt y học. Đặc biệt, yến sào huyết (được lầm tưởng là yến sào có màu đỏ là do huyết của yến bị xổ ra trong quá trình làm tổ) đang là loại yến sào được săn lùng nhiều vì độ hiếm của nó và thói quen của người Việt ta là cái gì hiếm thì có giá trị cao.

 Theo các chuyên gia đầu ngành đến bây giờ vẫn chưa tìm ra cơ sở khoa học ở đâu chứng minh rằng yến sào màu đỏ là do máu (huyết) của chim Yến tạo thành hoặc do các thành phần khoáng chất trong đảo tạo thành. Bên cạnh đó cũng chưa có bất cứ bằng chứng khoa học nào chứng minh giá trị dinh dưỡng của yến sào huyết cao hơn Yến trắng cả. Từ đó những kẻ buôn gian bán lận đã sử dụng nó để biến những yến sào trắng sang tổ màu đỏ có giá trị về mặt tiền bạc cao hơn. Bài nghiên cứu gây sốc này được công bố vào năm 2013 trên tạp chí uy tín Journal of Ethnophamacology. Quý khách xem link bài nghiên cứu trên Sciencedirect (Edible bird’s nests—How do the red ones get red?)

Nguyên lý đổi sang màu đỏ của tổ yến

Trong bài nghiên cứu trên, tác giả đã thí nghiệm và tìm ra được nguyên nhân làm thay đổi màu yến sào chính là chất NaNO2 (sodium Nitrite), chất này có trong phân Yến với hàm lượng vừa phải, không gây nguy hiểm cho sức khỏe con người. Tuy nhiên nếu để ở điều kiện bình thường thì phải mất hơn 2 năm mới có thể chuyển yến sào sang màu đỏ được, vì thế ngày xưa để có được 1 yến sào màu đỏ là rất khó.

Vậy tại sao trong đảo lại có Yến Huyết, đó chính là vì trong đảo có những ngóc ngách kín khi, lâu ngày bị tích tụ NaNO2 dày đặc hơn. Lâu dần 1 số vị trí kín khí bên trong đảo, chất NaNO2 tác dụng hóa học với tổ Yến, làm yến sào đổi sang màu đỏ.  

Yến sào huyết – chiêu trò móc túi của tư thương hiện nay

Tuy nhiên ngày nay để có được yến sào màu đỏ thì chỉ mất có 2 tuần ủ yến sào trong hầm phân hóa học (hầm phân hóa học có hàm lượng Sodium Nitrite cao gấp nhiều lần so với phân Yến, thêm với chất xúc tác là nhiệt độ 65oC và độ ẩm cao 95% để làm phản ứng hóa học xảy ra với tốc độ nhanh hơn). Các chuyên gia cho rằng việc đưa thông tin yến sào có màu đỏ là do huyết hoặc do các khoáng chất có trên các vách đá là thiếu cơ sở khoa học.

Nếu tỉnh táo khách hàng sẽ nhận ra được luận điệu rất vô lý ở đây. Trên thực tế đã có 1 số trường hợp bị ngộ độc với Yến huyết và được các báo chí cảnh báo thời gian gần đây. Điều này rất dễ hiểu vì chất NaNO2 chính là chất đất đèn độc hại, có thể gây ngộ độc, nếu cơ thể con người hấp thụ lâu ngày sẽ dẫn đến ung thư.